آشنایی با اجزای مادربرد

ahmad_tim

با وجود نوشتن مطالب کاملي در خصوص اکثر عناصر مادربرد در شماره‌هاي گذشته و چاپ مقاله‌اي درباره مونتاژ کامپيوتر در شماره قبل ، بنا به درخواست خوانندگان محترم بر آن شديم تا بصورت گذرا و فقط در حد چند خط هريک از قسمت هاي مادربرد را معرفي كنيم.به مادربرد با دقت نگاه كنيد، آيا تمام اجزايي را كه روي آن وجود دارند را مي شناسيد؟

اين برد، اصلي ترين قسمت هر كامپيوتر مي‌باشد كه تمام قطعات يا بر روي آن نصب و يا به آن متصل مي شوند، تكنولوژي ساخت اين برد بسيار پيشرفته است. اگر به دقت به آن توجه كنيد، خواهيد ديد كه مدارهاي بسيار باريكي (باريكتر از موي سر انسان) ارتباط بين قطعات نصب شده بر روي برد را به عهده دارد. يكي از جالب ترين قسمت‌هاي اين برد،چند لايه بودن آن مي‌باشد.در حقيقت چندين لايه مدار بر روي هم پرس شده و وظيفه اتصال قطعات را بر عهده دارند.

مادربردها داراي تنوع بسيار زيادي مي باشند بطوريكه شرح مدل و تكنولوژي ساخت آنها در حوصله اين بحث نمي گنجد. در اين نوشتار سعي داريم شرح كلي در خصوص قطعات نصب شده بر روي مادر برد و نوع كار آنها را ارائه دهيم.
آشنايي با قطعات

به شكل 1 توجه كنيد تمامي قطعات يك مادربرد بصورت كامل توضيح داده شده است

شکل 1

ZIF Socket

اولين قسمت مورد بحث ، محل نصب CPU مي‌باشد. اين سوكت معمولاً با رنگ سفيد بر روي مادربرد مشخص شده است.

به اين سوكت Zero Insertion Force) Zif Socket) نيز مي‌گويند که داراي شماره‌هاي مخصوص مانند Socket 478 ، Socket775 و … مي باشد.

CPU ها مدل‌هاي مختلف دارند كه بنا به نوع مدلشان ، بر روي مادربردهايي كه از آن نوع CPU پشتيباني مي كنند نصب مي گردند. همانگونه كه در شكل مشاهده مي كنيد اين سوكت ها داراي حفره هاي بسيار ريزي مي باشند كه پايه هاي CPU درون آنها قرار مي گيرد. البته شركت اينتل سوكت و CPU خاصي را با نام LGA 775 طراحي كرده است كه پايه ندارد و سطح زيري آن صاف است و برخلاف سوكت هاي قبلي ، پايه هايي بر روي سوكت وجود دارد كه باعث اتصال بين CPU و سوكت مي شود. اين كار باعث كمتر صدمه ديدن پايه هاي CPU شده و احتمال كج شدن آن را به صفر رسانده است .

RAM Slot
محل نصب RAM . اين اسلات، با دو عدد چفت در كنار خود وظيفه نگهداشتن رم را بر عهده دارد.

امروزه رم ها نيز داراي دو مدل SD و DDR مي باشند و مشخصه ظاهري آنها شياري كه بر روي آن قرار دارد مي باشد.اگر بر روي برد رم ، يك شيار وجود داشت رم از نوع DDR است در غير اينصورت از نوع قديمي تر ، يعني SD مي‌باشد.

البته مقايسه كلي اين دو نوع نيز بسيار مفصل بوده كه از حوصله اين بحث خارج است.

طبيعي است مادربرد مخصوص اين دو نوع نيز متفاوت است و هر كدام رم خاص خود را پشتيباني مي كند. لازم به ذكر است كه تمام ماردبردهاي موجود از رم هاي نوع DDR و پشتيباني مي كنند .

نكته مهم ديگر ، رنگ متفاوت اسلات هاي رم است. اگر در مادربردي ايلات رم ها داراي دو رنگ متفاوت باشند، به اين مفهوم است كه اين مادربرد از تکنولوژي Dual Chanel پشتيباني مي كند.

Power Connector
قسمت بعدي كانكتور پاور ( منبع تغذيه ) مي‌باشد.

همانگونه كه در شكل مشخص است دو عدد كانكتور ولتاژ، از پاور به مادربرد متصل مي شود. اين دو كانكتور يكي بزرگ و مستطيل شكل و ديگري كوچك و مربع شكل مي‌باشد (کانکتور 12 ولت مادربرد) .وظيفه اين دو كانكتور انتقال ولتاژ از پاور به مادربرد است.

IDE

اين قسمت محل نصب کابل ديتاي هارد و CD ROM مي‌باشد. توجه كنيد رنگ متفاوت كانكتور نشان دهنده نوع آن مي‌باشد معمولاً IDE1 به رنگ آبي و اكثرا هارد اصلي سيستم را به آن وصل مي كنند وIDE2 جهت نصب وسايلي مانند رايتر ، DVD Drive و CD Drive و غيره بكار مي رود. شرح كلي آن را مي توانيد در شماره 21 ماهنامه قسمت مونتاژ كامپيوتر بخوانيد.

Floppy

محل نصب فلاپي كه بوسيله كابل مخصوص ، اتصال فلاپي داريو و مادربرد را فراهم مي كند.

AGP Slot
محل نصب كارت VGA يا همان کارت گرافيک.

اكثر مادربردها داراي اسلاتAGP مي باشند ولي در مادربردها جديد اسلتي به نام PCI Express بهره مي برند كه سرعت و امكانات بهتري را ارائه مي دهد.

PCI Slot
اين اسلات ‌ها محل قرارگيري كارت‌‌هاي متداول و رايج PCI مانند كارت مودم ، كارت كپچر ، كارت TV و مواردي از اين قيبل مي باشند.

SATA Connector

اين كانكتورها به SATA Connector معروفند و هاردهايي با تكنولوژي سريال را با عمل كرده با اين تفاوت كه از تكنولوژي ساخت پيشرفته تري برخوردارند سرعت بالاي انتقال اطلاعات و حجم كمتر اين نوع كابلها و سوكت ها از محاسن آن نسبت به IDEها مي‌باشد. اين مادربرد داراي دو عدد سوكت از نوع SATA و دو عدد هم سوكت متداول IDE است و مي تواند تا شش عدد Device را پشتيباني كرده و آدرس دهي كند.

Chipset
يكي از مهمترين قسمت هاي هر مادربرد چيپ اصلي آن مي‌باشد. شايد اين قطعه را بتوان قلب مادربرد ناميد.كنترل تمام قطعات موجود بر روي مادربرد بر عهده اين قطعه مي‌باشد. يكي از دلايل گران تر بودن يک مادربرد نسبت به مادربردهاي ديگر مدل و شركت سازنده آن قطعه است. براي مثال مادربردهايي كه چيپ آنها ساخت شركت اينتل است نسبت به مادربردهايي كه چيپ آنها ساخت كمپاني هاي ديگري چون VIA ، SiS و … مي باشند از سرعت بهتر و امكانات بالاتري برخوردار مي‌باشند.

Battery Backup
اطلاعاتي مانند تاريخ ، ساعت ، پسورد BIOS ، تنظيمات مربوط به نحوه بوت شدن ، فركانس پردازنده و رم و مواردي از اين قبيل كه در برنامه BIOS مادربرد تنظيم مي گردد ، همگي در قسمتي به نام CMOS RAM ذخيره مي شود. باطري مادربرد وظيفه تغذيه اين IC را دارد.به همين دليل است كه با برداشتن باطري ، تاريخ و زمان و پسورد و ديگر تنظيمات BIOS به هم مي ريزد.

USB Port

اين پورت‌ها به نام USB معروف مي باشند. اين پورت ها به وسيله كابل‌هاي كيس به USBهاي جلو متصل شده و مي توان از آنها استفاده كرد.

Rear Panel

PS/2 Mouse

Keyboard

Serial Port

Parallel Port

Speaker

Audio

Microphone

SPDIF in

SPFIF out

ياد آوري : SPDIF مخفف عبارت Interface Format Sony Philips Digital و رابط صداي ديجيتال مي باشد

ahmad_tim

وقتی که کیس کامپیوتری را باز می کنید بزرگترین بردی که داخل آن می بینید motherboard و آن بردی است که پروسسور و رم روی آن قرار می گیرند همه درایوهای شما اعم از هارد دیسک CD-ROM و فلاپی درایو به وسیله یک کابل به motherboard متصل هستند و اطلاعات درایوها و پروسسور و رم در حال انتقال هستند و این زمانی است که برنامه ای در حال اجرا شدن باشد یا فایلی ذخیره می شود و مانند آن. کارتهای شبکه مودم، صدا و گرافیک به وسیله اسلاتهای motherboard به آن وصل می شوند و زمانی که شما در اینترنت گشت و گذار می کنید یا در حال اجرای یک بازی کامپیوتری هستید یا به یک موسیقی که از کامپیوتر پخش می شود گوش می دهید و می توانید برنامه هایی که در حال اجرا است از مانیتور ببینید به این معنی است که اطلاعات بین این کارتها و motherboard و پروسسور در حال رد و بدل است همچنین مادر برد چند چیپ دارد که به آنها چیپ ست و super I/O controller گویند و این چیپ ها که نقل انتقال اطلاعات بین پروسسور و دیگر اجزا را ممکن می سازند.

onboard باشد یا نه؟
بعضی مواقع motherboard کارت گرافیک، مودم، کارت شبکه و کارت صدا را همه به صورت مجتمع در خود دارد و دیگر احتیاجی به قرار دادن هر یک از این اجزا به طور جداگانه نیست و اصطلاحاً می گویند این اجزا onboard هستند و در این حالت قیمت کمتری نسبت به حالتی که آنها را به صورت جداگانه و غیر onboard خریداری کنید دارند همچنین ممکن است این ویژگی را برای برای شما فراهم کنند که یک یا چند تا از آنها را غیر فعال کنید و کارت مورد نظر خود را به جای آن سوار کنید هر چند این motherboard ها معمولاً با اسلاتهای کمتری نسبت به motherboard های معمولی ساخته می شوند بنابراین انعطاف پذیری منتری دارند.
چه motherboard ای را باید انتخاب کنم؟
اگر استفاده معمول شما از کامپیوتر شامل کار با نرم افزارهایی مانند office گشت گذار در اینترنت و گه گاه بازی های کامپیوتری می شود یک motherboard که on board باشد جوابگوی نیاز شماست. اگر شما یک حرفه ای در زمینه کامپیوتر هستید و کاری که انجام می دهید احتیاج به مقدار زیادی گرافیک مانند رندرینگ مدلهای سه بعدی مکانیکی یا انیمشن یک motherboard با قابلیتهای بالا که دارای اسلاتهای لازم نیز باشد، یک کارت گرافیک خوب و مقدار زیادی حافظه و همینطور مقدار زیادی رم لازم دارید. بعضی ها می گویند motherboard های onboard در کیفیت صدا و تصویر مشکل دارند این ممکن است درست باشد اما برای دو سال پیش و نه اکنون امروزه motherboard ها با چیپ های قدرتمند صدا و گرافیک وارد بازار می شوند و به خوبی از عهده کیفیت مورد نظر برمی آیند اگر motherboard که onboard است جوابگوی نیاز شماست بهتر است پول خود را هدر ندهید.